Thấy bài hay hay, post lên anh em cùng đọc
a) Nối đất làm việc
Nối đất làm việc là nối điện một số điểm của mạng điện (điểm trung tính) với hệ thống nối đất. Nối đất làm việc là để đảm bảo sự làm việc của các thiết bị điện theo chế độ làm việc đã quy đinh sẵn. Nối đất làm việc nhằm nâng cao độ tin cậy cung cấp điện của hệ thống cung cấp điện, nâng cao được tính kinh tế khi vận hành hệ thống điện (cả trong chế độ làm việc bình thường cũng như khi xảy ra sự cố).
b) Nối đất bảo vệ (còn gọi là nối đất an toàn)
Nối đất bảo vệ là nối điện các bộ phận bình thường không mang điện áp (vỏ máy, bệ máy, các bộ phận bằng kim loại khác,...) của thiết bị điện với hệ thống nối đất.
Nối đất bảo vệ nhằm đảm bảo an toàn cho người khi chạm vào các bộ phận của thiết bị điện mà bình thường nó không mang điện áp nhưng do cách điện bị chọc thủng khiến cho nó cũng xuất hiện điện áp.
c) Nối đất chống sét
Nối đất chống sét là nối điện thiết bị chống sét (kim thu lôi, dây thu sét, lưới thu sét, thiết bị chống sét ...) với hệ thống nối đất nhằm tản dòng điện sét vào đất giữ cho điện áp tại mọi điểm (trong khu vực được bảo vệ) không quá lớn, đảm bảo an toàn cho công trình, thiết bị và con người khi có sét đánh.
Trị số điện trở nối đất yêu cầu, các công thức tính toán, cách thực hiện tính toán thiết kế của cả 3 dạng nối đất trên đều có thể áp dụng chung, chỉ khác ở chỗ khi tính nối đất chống sét có nhân thêm hệ số xung α.
2. Nối đất chống sét
Đối với bảo vệ chống sét chúng ta cần quan tâm đến hai vấn đề chính sau:
- Phạm vi bảo vệ hay vùng bảo vệ, đó chính là khoảng không gian mà vật được bảo vệ đặt trong đó rất ít có khả năng bị sét đánh.
- Trị số điện trở của hệ thống trang bị nối đất.
Sau đây xin trao đổi về cách thực hiện hệ thống trang bị nối đất và cách tính toán điện trở nối đất.
a) Cách thực hiện hệ thống trang bị nối đất
. Trang bị nối đất bao gồm các điện cực nối đất và dây nối đất.
Các điện cực nối đất bao gồm các điện cực thẳng đứng được đóng sâu vào trong đất và các điện cực nằm ngang được chôn trong đất ở một độ sâu nhất định.
Dây nối đất dùng để nối liền các bộ phận được nối đất với các điện cực nối đất.
Khi thực hiện nối đất, trước hết lợi dụng các vật nối đất tự nhiên sẵn có như các đường ống dẫn nước hay các ống bằng kim loại khác đặt trong đất (trừ các ống dẫn nhiên liệu lỏng, khí dễ cháy), các kết cấu kim loại của công trình nhà cửa có nối đất, các vỏ bọc kim loại của cáp đặt trong đất (trừ vỏ cáp chì, vỏ cáp thép ít dùng). Điện trở của các nối đất tự nhiên được xác định bằng cách đo thực tế hay tính gần đúng theo các công thức kinh nghiệm.
Nếu nối đất tự nhiên không đảm bảo được trị số điện trở Rđ theo yêu cầu thì phải dùng nối đất nhân tạo.
Nối đất nhân tạo được thực hiện bằng các cọc thép tròn, thép ống, thanh thép dẹt hay thép góc dài 2 – 3m, đóng sâu xuống đất, đầu trên của chúng cách mặt đất 0,5 – 0,7 m để tránh thay đổi của Rđ theo thời tiết. Các cọc thép được hàn nối với nhau bằng các thanh thép đặt nằm ngang và cũng được chôn sâu cách mặt đất 0,5 – 0,7m.
Để chống ăn mòn kim loại, các ống thép và các thanh thép dẹt hay thép góc phải có bề dày không nên nhỏ hơn 4 mm.
Dây nối đất cần phải có thiết diện đảm bảo được độ bền về cơ khí và độ ổn định nhiệt. Thường dùng thép có tiết diện 120 mm2, nhôm 35 mm2 hoặc đồng 25 mm2.
Tất cả các chỗ nối của trang bị nối đất được thực hiện bằng cách hàn chồng, chiều dài chỗ hàn phải ít nhất bằng 2 lần chiều rộng của thép dẹt hoặc 6 lần đường kính của thép tròn. Chỗ hàn phải được bảo vệ chống ăn mòn. Khi đấu dây nối đất vào các đường ống mà ở đó nếu hàn có thể gây ra biến dạng thì dùng vòng đai bằng thép thanh dày >= 4mm.
b) Các hình thức thực hiện nối đất nhân tạo
- Nối đất tập trung: dùng một thanh nối đất hay nhiều thanh nối đất đặt tập trung một chỗ. Điều kiện để đảm bảo an toàn cho người là:
Iđ x Rđ <= Utxcp
Điều kiện trên nhiều khi rất khó thực hiện vì hoặc do điện trở suất của đất quá lớn, hoặc dòng điện qua hệ thống nối đất rất lớn. Như vậy khi có dòng điện Iđ đi qua thì điện thế phân bố trên mặt đất rất không có lợi (cả Utiếp xúc và. Ubước đều lớn).
Để tăng độ an toàn, tránh Utx và Ubước còn khá lớn, người ta dùng hình thức nối đất hình lưới (hay hình vòng).
- Nối đất hình lưới điện cực nối đất là một lưới sắt rộng chôn phía dưới khu vực đặt thiết bị được bảo vệ (hoặc chỉ chôn theo chu vi mạch vòng của khu vực được bảo vệ). Có thể đóng thêm các cọc theo chu vi mạch vòng và ở các mắt lưới. Với hình thức nối đất này, trong khu vực được bảo vệ cả Utx và Ubước đều được giảm thấp đảm bảo an toàn cho người.